Op een plat dak is waterafvoer geen detail, maar een van de belangrijkste onderdelen van het hele systeem. In Rivierenland, de Betuwe en de Bommelerwaard zien we dat veel bitumendaken technisch nog in orde zijn, maar toch problemen krijgen omdat regenwater niet goed wordt afgevoerd. Stilstaand water vergroot namelijk elke zwakke plek.
Waar hellende daken het water vanzelf kwijt raken, moet een plat dak het hebben van zijn afvoeren.
Bitumen is waterdicht, maar niet ontworpen om langdurig onder water te staan. Plassen die na een regenbui blijven liggen, zorgen ervoor dat het materiaal langer nat blijft en sneller veroudert. Dat geldt vooral voor daken in plaatsen als Zaltbommel, Tiel en Oss, waar verzakking en oudere dakopbouwen vaak voorkomen.
Daarnaast vergroot stilstaand water de kans dat kleine scheurtjes of naden water doorlaten. Dat is een van de redenen waarom het opsporen van daklekkages vaak begint bij de afvoer en de plekken eromheen.
Problemen ontstaan meestal bij verstopte afvoeren, te kleine afvoeren of verkeerd geplaatste hemelwateruitlaten. Bladeren, mos en vuil hopen zich daar op, waardoor water niet snel genoeg weg kan.
In de Betuwe en rond Arnhem zien we dat dit vooral speelt bij daken die tussen bomen of naast hogere gebouwen liggen. Een kleine verstopping kan dan al leiden tot langdurige waterbelasting op dezelfde plek.
Twijfel je of jouw dak dit risico loopt, dan geeft een preventieve dakinspectie vaak meer inzicht dan alleen kijken of het putje vrij is.
De afvoer staat niet los van de rest van het dak. Als de dakbedekking ongelijk is verzakt, stroomt water niet meer naar het laagste punt, maar blijft het ergens anders staan. Dat vergroot lokaal de belasting en versnelt schade.
Die samenhang tussen dakopbouw en watergedrag wordt verder uitgelegd in plat dak met bitumen: opbouw, levensduur en wat er in de praktijk misgaat.
Langdurig stilstaand water maakt bitumen harder en brozer. Daardoor ontstaan scheuren, blazen en uiteindelijk lekkages. In plaatsen als Maurik, Andelst en Nieuwaal zien we dat dit proces soms jaren duurt voordat het binnen zichtbaar wordt, terwijl het dak al lang onder extra spanning staat.
Een probleem met afvoer is dus zelden alleen een probleem van vandaag.
Soms is het verbeteren van de waterafvoer voldoende om verdere schade te voorkomen. Maar soms is het dak al zo ver verouderd of vervormd dat ook betere afvoer het probleem niet meer oplost.
Dat moment wordt verder besproken in plat dak met bitumen: wanneer is renovatie nodig?.
Hoe weet ik of mijn afvoer goed werkt?
Als er na een regenbui geen plassen blijven staan, is dat een goed teken. Blijft water liggen, dan is er een probleem.
Kan een verstopte afvoer lekkage veroorzaken?
Ja. Stilstaand water vergroot de druk op naden en scheuren, waardoor lekkages sneller ontstaan.
Hoe vaak moet ik mijn afvoeren schoonmaken?
Minstens één keer per jaar, en vaker als er veel bladeren of vuil op het dak komt.
Is één afvoer genoeg voor een plat dak?
Dat hangt af van de grootte en vorm van het dak. Sommige daken hebben meerdere afvoeren nodig.
Kan slechte afvoer ook de isolatie aantasten?
Ja. Water dat onder de dakbedekking komt, trekt vaak de isolatie in en verliest daar zijn warmte-isolerende werking