Schoorstenen doorbreken het dakvlak en vormen daardoor een van de meest belaste aansluitingen op een woning. Regenwater, wind en temperatuurverschillen werken hier samen op een klein oppervlak. Daklood moet al die krachten opvangen en tegelijk zorgen dat water niet onder de dakbedekking kan kruipen. Dat gaat vaak jarenlang goed, maar juist bij schoorstenen zien we dat slijtage zich langzaam kan opstapelen.
In gebieden met veel bestaande bouw, zoals in delen van Rivierenland, de Betuwe en de Bommelerwaard, staan nog veel schoorstenen met lood dat al tientallen jaren oud is. Dat is niet automatisch een probleem, maar het vergroot wel de kans dat kleine afwijkingen uiteindelijk tot lekkage leiden.
Rond de voet van een schoorsteen ligt het daklood in verschillende banen. Het sluit aan op het metselwerk en overlapt de dakbedekking. Zo wordt water dat langs de schoorsteen naar beneden loopt, weer teruggeleid naar het dakvlak.
Omdat een schoorsteen vier zijden heeft, moet het lood meerdere keren worden omgezet en vastgezet. Elke vouw en elke aansluiting is een plek waar spanning kan ontstaan wanneer het dak werkt of wanneer de schoorsteen door temperatuur iets uitzet en krimpt.
Een lekkage bij een schoorsteen begint zelden met een zichtbaar gat. Meestal gaat het om kleine scheurtjes, loslatende randen of haarscheuren in het lood. Water kan daar langzaam achter het detail kruipen en zijn weg vinden langs balken, isolatie of metselwerk.
Binnen zie je dat terug als verkleuringen, een muffe geur of soms schimmelvorming. Tegen die tijd is het lastig om met het blote oog te bepalen waar het water precies binnenkomt. In zulke situaties is het opsporen van daklekkages vaak nodig om de herkomst van het probleem vast te stellen.
Bij schoorstenen speelt niet alleen het lood een rol. Het metselwerk kan na verloop van tijd scheuren of licht verzakken. Daardoor verandert de druk op het daklood. Wat ooit strak aansloot, kan dan langzaam loskomen.
Dit verklaart waarom twee schoorstenen die er van buiten hetzelfde uitzien, zich toch verschillend gedragen. De ene blijft jarenlang droog, terwijl de andere bij de eerste zware regen al vocht doorlaat.
Soms is een lokale reparatie aan het daklood voldoende om een lekkage te stoppen. Dat geldt vooral wanneer het omliggende lood nog soepel is en goed aansluit. Het risico zit in situaties waar het materiaal als geheel zijn rek heeft verloren.
Veel huiseigenaren merken dit pas laat. In zulke gevallen geeft een preventieve dakinspectie meer duidelijkheid dan het herstellen van één zichtbaar punt, omdat ook de staat van het omliggende daklood wordt meegenomen.
Wie problemen rond een schoorsteen tegenkomt, ziet vaak dat andere dakdetails dezelfde leeftijd en belasting hebben. Daklood veroudert overal in het dak op een vergelijkbare manier. Die bredere samenhang wordt uitgelegd op Daklood: toepassingen, slijtage en risico’s bij dakdetails.
Schoorstenen zijn niet de enige plekken waar daklood zwaar wordt belast. Ook bij dakkapellen ontstaan vergelijkbare spanningen door beweging en waterstromen. Dat wordt verder uitgewerkt op Daklood bij dakkapellen: kwetsbaar punt op het dak.
Daklood rond schoorstenen krijgt veel te verduren. Door de combinatie van metselwerk, dakbedekking en weersinvloeden kan slijtage hier sneller tot lekkages leiden dan op andere plekken. Door tijdig naar deze details te kijken, blijven verborgen vochtproblemen vaak beperkt.
Wie twijfelt over de staat van het lood rond de schoorsteen kan altijd vrijblijvend laten meekijken voor een eerlijke inschatting van de situatie.
Waarom ontstaan lekkages vaak bij de voet van de schoorsteen?
Omdat daar meerdere materialen samenkomen en het daklood in verschillende richtingen moet afdichten.
Is een kleine scheur in het lood direct een probleem?
Niet altijd meteen, maar het vergroot wel de kans dat water binnendringt bij slechte weersomstandigheden.
Moet oud daklood altijd vervangen worden?
Niet per se. Als het nog soepel is en goed aansluit, kan het zijn functie behouden. Inspectie geeft hier duidelijkheid.