Schoorstenen en dakkapellen als risicopunt voor dakschade

Schoorstenen en dakkapellen behoren tot de meest kwetsbare onderdelen van een dak. Deze opgaande bouwdelen doorbreken het dakvlak en zorgen voor complexe aansluitingen waar meerdere materialen samenkomen. Juist op deze plekken ontstaan veel daklekkages, niet doordat het dakvlak faalt, maar doordat de detailafwerking rondom deze constructies tekortschiet.

In de praktijk blijkt dat lekkages bij schoorstenen en dakkapellen vaak al langere tijd aanwezig zijn voordat ze worden opgemerkt. Water vindt via kleine openingen zijn weg naar binnen en verspreidt zich langs de constructie, waardoor de zichtbare schade pas later zichtbaar wordt.

Waarom schoorstenen en dakkapellen extra kwetsbaar zijn

Schoorstenen en dakkapellen hebben te maken met meerdere belastingen tegelijk. Ze steken boven het dakvlak uit en vangen daardoor meer wind en neerslag. Daarnaast bestaan de aansluitingen vaak uit verschillende materialen, zoals metselwerk, loodslabben, dakbedekking en houtconstructies.

Deze materialen reageren verschillend op temperatuurwisselingen en vocht. Wanneer de aansluiting deze beweging niet kan opvangen, ontstaan scheuren, loslatende verbindingen of openingen waar water binnendringt.

Veelvoorkomende oorzaken van lekkage bij schoorstenen en dakkapellen

Er zijn verschillende oorzaken die regelmatig leiden tot lekkage rond schoorstenen en dakkapellen:

• verouderde of gescheurde loodslabben;

• slecht aansluitend of beschadigd voegwerk;

• onjuiste detaillering bij plaatsing of renovatie;

• verzakkingen of scheefstand van de constructie;

• tijdelijke reparaties die structureel falen.

Met name bij oudere woningen zien we dat loodslabben hun elasticiteit verliezen en dat voegwerk veroudert, waardoor water vrij spel krijgt.

Hoe lekkage zich ontwikkelt rond opgaande bouwdelen

Lekkage bij schoorstenen en dakkapellen ontstaat meestal niet in één keer. Kleine openingen laten bij regenwater kleine hoeveelheden vocht door. Bij wind en slagregen wordt dit proces versneld.

Het water kan via de constructie naar beneden lopen en op andere plekken zichtbaar worden, bijvoorbeeld aan plafonds of binnenmuren. Hierdoor lijkt de lekkage soms uit het niets te ontstaan, terwijl de oorzaak zich hoger op het dak bevindt.

Gevolgen van lekkage bij schoorstenen en dakkapellen

Wanneer lekkage rond schoorstenen en dakkapellen niet tijdig wordt aangepakt, kan de schade aanzienlijk zijn. Veelvoorkomende gevolgen zijn:

• vochtplekken en verkleuringen aan plafonds en wanden;

• schimmelvorming en muffe geuren;

• aantasting van houten dakconstructies;

• loslatend stucwerk of verf;

• structurele schade aan de schoorsteen of dakkapel zelf.

Omdat deze schade zich vaak langzaam ontwikkelt, wordt het probleem regelmatig onderschat.

Signalen die wijzen op problemen

Er zijn verschillende signalen die kunnen duiden op een lekkende schoorsteen of dakkapel:

• lekkage die vooral optreedt bij zware regen of wind;

• vochtplekken nabij schoorstenen of dakkapellen;

• scheuren in voegwerk of losliggende loodslabben;

• schimmelvorming op zolder of in aangrenzende ruimtes;

• eerdere reparaties die geen blijvend resultaat geven.

Bij deze signalen is het belangrijk om niet alleen het zichtbare gevolg aan te pakken, maar de oorzaak grondig te laten onderzoeken.

Inspectie en vaststellen van de oorzaak

Een gerichte inspectie is noodzakelijk om lekkage bij schoorstenen en dakkapellen correct vast te stellen. Hierbij wordt gekeken naar de staat van loodslabben, voegwerk en de aansluiting met de dakbedekking.

In veel gevallen is het nodig om delen van de dakbedekking tijdelijk te verwijderen om de aansluiting volledig te kunnen beoordelen. Alleen zo kan een structurele oplossing worden bepaald.

Herstel van lekkage rond schoorstenen en dakkapellen

Herstel vraagt om een duurzame aanpak. Afhankelijk van de situatie kan het nodig zijn om:

• loodslabben volledig te vervangen;

• voegwerk te herstellen of opnieuw aan te brengen;

• de dakbedekking rondom de aansluiting te vernieuwen;

• constructieve problemen aan te pakken.

Tijdelijke lapmiddelen bieden meestal slechts kortdurend resultaat en vergroten het risico op herhaling.

Preventie: schade voorkomen door tijdig onderhoud

Door schoorstenen en dakkapellen periodiek te inspecteren, kunnen beginnende problemen tijdig worden opgespoord. Dit voorkomt dat kleine gebreken uitgroeien tot grote schade.

Bij oudere daken is het verstandig om deze opgaande bouwdelen structureel mee te nemen in onderhoudsplannen.

Veelgestelde vragen over schoorstenen en dakkapellen

Waarom ontstaan lekkages vaak rond schoorstenen en dakkapellen?
Omdat deze constructies het dakvlak onderbreken en meerdere materialen samenkomen die verschillend reageren op beweging en veroudering.

Is lood altijd de oorzaak van deze lekkages?
Nee. Ook voegwerk, dakbedekking en constructieve beweging kunnen een rol spelen.

Is lokaal herstel voldoende?
In veel gevallen wel, mits de oorzaak correct wordt vastgesteld en structureel wordt aangepakt.

Hoe vaak moeten schoorstenen en dakkapellen worden gecontroleerd?
Bij voorkeur jaarlijks en na zware weersomstandigheden.